Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Экономика
Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Экономика
e-ISSN 1694-8734
DOI: 10.52754/16948734
Макала тапшыруу

Макала

Макаланы жүктөө

Эл аралык санкцияларды айланып өтүү стратегияларында Ирандын институционалдык тажрыйбасы: Россия Федерациясы менен саясий жана экономикалык жактан жакындашуу

Надежда Цой

Аннотация

Бул изилдөөнүн максаты – Россия Федерациясы менен Иран Ислам Республикасы узак мөөнөттүү санкциялардын басымына экономикалык механизмдер аркылуу кантип ылайыкташканын системалуу түрдө баалоо болду. Изилдөөнүн жыйынтыктары санкциялардын гана чектөө эмес, ошондой эле институционалдык жана инфраструктуралык адаптация үчүн стимул катары да иштээрин көрсөттү. Орусия Федерациясы Иран менен өнөктөштүгүн чет элдик экономикалык маневр аянтын кеңейтүү, транзакциялык жана каржылык тобокелдиктерди азайтуу, ошондой эле энергетика жана логистика тармагындагы кызматташтыкты бекемдөө үчүн колдонуп келет. Иран кызматташтыкты соода байланыштарын диверсификациялоо, макроэкономикалык туруктуулукту камсыз кылуу жана тышкы басымдын таасирин минималдаштыруу каражаты катары карайт. Негизги көңүл төрт он жыл ичинде тирүү калуу жана эл аралык чектөөлөрдү айланып өтүү боюнча уникалдуу стратегияларды иштеп чыккан мамлекет катары Ирандын институционалдык тажрыйбасын талдоого жана бул тажрыйбаны Россияга өткөрүү механизмдерине бурулат. Сапаттык ыкмаларды (расмий документтердин мазмунун талдоо, дискурс талдоо жана институционалдык талдоо) колдонуп, авторлор орус-иран кызматташтыгын жөн гана мажбурдуу соода маселеси катары эмес, санкцияланган катышуучулардын суверендүү коалициясын түзүү катары ачыктайт. Макалада санкцияларды айланып өтүүнүн саясий жана экономикалык платформаларынын деталдуу анализи берилет: улуттук каржы системаларын интеграциялоо (SWIFTти айланып өтүү), гидрокарбонаттарды ташуу үчүн «күрөң флотту» координациялоо жана Түндүк-Түштүк Эл аралык транспорт коридорунун алкагында коопсуз геосаясий периметрди түзүү. Изилдөөнүн жыйынтыктары санкциялар терең институционалдык трансформацияны детүргүч катары кызмат кыларын, декларативдүү анти-гегемониядан Батыштын көзөмөлү жок альтернативдүү регионалдык тартип архитектурасын практикалык түзүүгө өтүүнү жеңилдетерин көрсөтөт


Негизги сөздөр:

санкциялардан качуу; каржылык өтмөк; Түндүк-Түштүк коридору; тышкы басым; адаптация

https://doi.org/10.52754/16948734_2025_4(1)_23

Алуу булагы Том 4, № 1, 2025

Барактар 23-36

Колдонулган булактар Цитаталоо

Колдонулган булактар

  1. Ajdari, M., Siraki, G.J., & Poustinchi, Z. (2024). Energy economy perspectives in Iran-Russia relations after the Ukraine war. International Journal of Political Science, 14(4).
  2. Aslan, M., & Aslan, H.K. (2025). The Russian resilience against sanctions: The roles of proactive policies and external geopolitical factors. Insan & Toplum, 15(2), 32-56. doi: 10.12658/M0761.
  3. Audinet, M. (2025). “Down with neocolonialism!” Strategic narrative resurgence and foreign policy preferences in wartime Russia. European Journal of International Security. doi: 10.1017/eis.2025.10011.
  4. Azhar, A.I. (2024). The strength of the economy lies in enhancing cooperation between countries (Iran as an experience). In International Conference on Science, Innovations and Global Solutions (pp. 530-537). London: Futurity Research Publishing.
  5. Bijan, A. (2026). Russia’s strategic culture toward Iran in the West Asian region. Journal of World Sociopolitical Studies, 10(1), 277-317. doi: 10.22059/wsps.2025.400479.1546.
  6. Bozorghi, J.M., Habibian, S., & Nazarpour, D. (2025). Relations and cooperation between the Islamic Republic of Iran and the Russian Federation: A game theory perspective (An Iranian view). Journal of Iran and Central Eurasia Studies, 7(2), 71-83. doi: 10.22059/jices.2025.387210.1078.
  7. Chatterjee, C., & Petrone, K. (2024). The invasion of Ukraine, the quest for a multipolar world, and Russia’s civilization appeal to the global south. Slavic Review, 83(1). doi: 10.1017/slr.2024.320.
  8. Choudhury, J.U. (2025). Strategic patience or strategic shift? Analyzing Iran’s regional diplomacy in the post-Abraham accords era. Biannual of Iranian Review of Foreign Affairs, 15(2/40), 351-367. doi: 10.22034/irfa.2025.525595.1289.
  9. Da Costa, A.C. (2023). The Russia-Ukraine conflict – the impact of economic sanctions on Russia – a narrative literature review. Portuguese Journal of Military Sciences, 11(2), 107-128.
  10. Druchyn, S. (2025). The ricochet effect of sanctions on Russia: Exploring the unforeseen economic and geopolitical consequences. Warsaw: TIGER.
  11. Ejituwu, S.C., Obi, N.D., & Ojinnaka, I.E. (2024). The relevance of balance of power in the contemporary international system. Journal of Political Science and Leadership Research, 10(6), 38-52. doi: 10.56201/jpslr.v10.no6.2024.pg38.52.
  12. Fellner, E. (2021). Memories of empire: Imaginaries of pasts and futures in Iranian anti-regime online spaces. In S. Fahner, C. Feichtinger & R. Heijden (Eds.), Politics of past and futures in (post-)imperial contexts (pp. 196-218). Heijden: Walter de Gruyter Gmbh & Co KG. doi: 10.1515/9783111229591-009.
  13. Gergiieva, V., & Herrera, M. (2025). Strategic boundaries and limitations of Iran-Russia partnership. Istituto Affari Internazionali, 25(31).
  14. Interfax. (2025). Russian gas supplies to Iran could begin as early as 2025. Retrieved from https://interfax.com/newsroom/top-stories/111194/.
  15. Itskhoki, O., & Ribakova, E. (2024). The economics of sanctions: From theory into practice. Brookings Papers on Economic Activity, 9, 425-470.
  16. Jahangir, K. (2024). Iran and Russia in Central Eurasia: Regional cooperation and its problems. Eastern Analytics, 15(4), 204-216. doi: 10.31696/2227-5568-2024-04-204-216.
  17. Kakachia, K., Valiyev, A., Shelest, H., Lebanidze, B., Khylko, M., Alili, A., & Kandelaki, S. (2022). Black Sea security after the Russian invasion of Ukraine: Views from Ukraine, Georgia, and Azerbaijan. Georgian Institute of Politics, 31, 1-34.
  18. Kazemof, F., Mehrabi, M., & Amiri, A. (2025). Analysis of the impact on sanctions on the quality of human resource management in the Hormozgan ports and maritime administration with emphasis on its legal and social dimensions. Legal Studies in Digital Age, 4(3). doi: 10.61838/kman.lsda.195.
  19. Khakimova, V.T. (2024). Sanctions as an instrument of the EU’s normative power. Political Problems of International Systems and Global Development, 6, 175-183. doi: 10.24195/2414- 9616.2024-6.26.
  20. Korolev, A. (2022). The ordinal model of strategic alignment. In China-Russia strategic alignment in international politics (pp. 35-64). Amsterdam: Amsterdam University Press. doi: 10.2307/j.ctv2n4w5d2.5.
  21. Korosteleva, E., & Petrova, I. (2023). Resilience in global international society. In T. Flockhart & Z. Paikin (Eds.), Rebooting global international society. Governance, security and development (pp. 59-78). Cham: Palgrave Macmillan. doi: 10.1007/978-3-031-11393-2_4.
  22. Liu, X.-Y., He, W., Duan, H.-P., & Fan, R. (2024). The impact of financial sanctions on economic policy uncertainty: Global evidence. Pacific-Basin Finance Journal, 88, article number 102558. doi: 10.1016/j.pacfin.2024.102558.
  23. Mardani, M., Shirazi, H.A., Sanaei, A., & Panah, S.A. (2025). The impact of Western sanctions on the “Look to the East” policy of the Islamic Republic of Iran. Interdisciplinary Studies in Society, Law, and Politics, 4(3). doi: 10.61838/kman.isslp.4.3.23.
  24. Mehr News Agency. (2025). Russia, Iran boost trade turnover by 48% in Q1 2024. Retrieved from https://en.mehrnews.com/news/216508/Russia-Iran-boost-trade-turnover-by-48-in-Q1-2024.
  25. Ministry of Foreign Affairs of Islamic Republic of Iran. (2025). Economic diplomacy. Retrieved from https://en.mfa.ir/portal/ministryinfo/25015.
  26. Ministry of Foreign Affairs of the Russian Federation. (2023). The concept of the foreign policy of the Russian Federation. Retrieved from https://www.mid.ru/ru/detail-material-page/1860586/?lang=en.
  27. Ministry of Transport of the Russian Federation. (2025). Priority areas for the development of the North-South transport corridor were discussed in Kazan. Retrieved from https://mintrans.gov.ru/press-center/news/11880.
  28. Najmalddin, F.H. (2024). Neorealist theory in international relations: (Kenneth Waltz), for example. Journal of Legal and Political Studies, 12(1), 437-473. doi: 10.17656/jlps.10261.
  29. Oghli, R.M., Rouhani, H., Emami Zavarech, S.A., & Asadbonyad, S. (2024). The factors affecting the strategic partnership between Iran and Russia in Syria. Scientific Journal Quarterly of Middle East Studies, 30(4).
  30. Petrevski, G. (2025). Economic sanctions and output growth: Empirical evidence. Leibniz: Leibniz Information Centre for Economics.
  31. Popa, C.E. (2024). Ten years of economic sanctions and their macroeconomic impact on the Russian Federation. Expert Journal of Economics, 12, 37-51.
  32. Reuters. (2025). Russian-backed union free trade deal with Iran goes into effect. Retrieved from https://www.reuters.com/world/asia-pacific/russian-backed-union-free-trade-deal-with-iran-goes-into-effect-2025-05-15.
  33. Reza, F.M., & Esfandyar, B. (2023). Understanding economic sanctions on Iran: A survey. The Economists’ Voice, 20(2), 197-226. doi: 10.1515/ev-2023-0014.
  34. Saridakis, G., Alexiou, C., Hosein, R., & Satnarine-Singh, N. (2022). Hegemonic sanctions and global economic ramifications in the context of the Russian-Ukrainian conflict: A commentary. Journal of Economics and Business, 72(1-2), 34-55. doi: 10.2139/ssrn.4176209.
  35. Seyedi Asl, S., & Zabardastalamdari, Sh. (2025). Emerging dynamics and prospects in Iran-Russia relations: Navigating the new world order. International Organisations Research Journal, 20(1), 89-105. doi.org/10.17323/1996-7845-2025-01-05.
  36. Tabatabai, A., Khalaji, M., & Nadimi, F. (2020). The IRGC post-Soleimani: Political and security implications at home and abroad. Retrieved from https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/irgc-post-soleimani-political-and-security-implications-home-and-abroad.
  37. Tehran Times. (2025). Industrial goods share of Iran’s exports to Russia increased significantly in 3 years. Retrieved from https://www.tehrantimes.com/news/518756/Industrial-goods-share-in-Iran-s-exports-to-Russia-increased.
  38. Vinjamuri, L., et al. (2025). Competing visions of international order. Responses to US power in a fracturing world. London: Chatham House.
  39. Yakovenko, Ya., Lychmanenko, M., & Patryk, C. (2025). Economic sanctions: Effectiveness as a geopolitical tool. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/399400630_Economic_sanctions_effectiveness_as_a_geopolitical_tool.
  40. Yazdi-Feyzabadi, V., Zolfagharnasab, A., Nagvahi, S., Behzadi, A., Yousefi, M., & Bazyar, M. (2024). Direct and indirect effects of economic sanctions on health: A systematic narrative literature review. BMC Public Health, 24, article number 2242. doi: 10.1186/s12889-024-19750-w.

Цитаталоо

Tsoy, N. (2025). Iran’s institutional experience in strategies for circumventing international sanctions: Political and economic convergence with the Russian Federation. Journal of Osh State University. Economics, 4(1), 23-36. https://doi.org/10.52754/16948734_2025_4(1)_23